Jeugdbescherming: Het werk achter de dossiers. Podcast met Daniëlle en Dewy
De jeugdbescherming is niet waar je dagelijks over nadenkt. Tot je een moment hebt waarin je je afvraagt: hoe ziet het leven er eigenlijk uit van iemand die dit werk doet?
De eerste aflevering van de Verden Professionals podcast geeft daar antwoord op. Robin Oussoren, adviseur sociaal domein bij Verden, zet zich schrap voor een diepgaand gesprek met twee jeugdbeschermers: Daniëlle en Dewy. Het zijn twee professionals die het werk doen wat veel mensen niet durven of aankunnen. En ze praten erover op een manier die je zelden hoort.
Wat doet een jeugdbeschermer eigenlijk?
Laten we beginnen met het begin. Een jeugdbeschermer zorgt ervoor dat kinderen en jeugd gezond en veilig opgroeien. Dat klinkt simpel, maar het werk is alles behalve eenvoudig.
De kinderrechter bepaalt op basis van onderzoek of een kind onveilig is. Soms gaat het om een ondertoezichtstelling (OTS). Soms om uithuisplaatsing. Of beide. Van dat moment staat de jeugdbeschermer centraal. Daniëlle: “Je gaat samen met het gezin werken aan bepaalde doelen die de kinderrechter opstelt. Om ervoor te zorgen dat die onveiligheid wordt weggenomen.”
Het is juridisch ingewikkeld. Het gaat diep. En het raakt mensen dagelijks.
Een werkweek in de jeugdbescherming
Wat een gemiddelde dag meebrengt? Eigenlijk bestaat er geen gemiddelde dag. Dewy: “Geen één dag is hetzelfde.”
Daniëlle vult aan: “Je hebt wekelijks teamoverleg. Je maakt huisbezoeken. Je telefoontjes met ouders die vragen hebben. Zittingen. En alles wat je doet moet je uittypen. Elk contactmoment wordt vastgelegd.”
Een werkweek ziet er ongeveer zo uit:
- Teamoverleg: Casustiek bespreken met het team en de gedragswetenschapper
- Huisbezoeken: Bij gezinnen thuis gaan, gesprekken voeren
- Contact met ketenpartners: Wijkteams, kinderopvang, scholen
- Administratie: Het meeste contactmoment wordt geregistreerd
- Zittingen: Voor de kinderrechter verschijnen
De verdeling? Daniëlle schat het in op 60 procent op pad, 40 procent administratie. Maar het varieert sterk per casus en per moment.
Dewy benadrukt: “Je staat er eigenlijk als jeugdbeschermer nooit alleen voor. Bij risicogesprekken ga je met je team om het hebben. Soms komt zelfs de politie mee.”
De moeilijkste momenten
Dit werk brengt je regelmatig in confrontatie met dingen die zwaar zijn. De momenten die bijblijven.
Voor Daniëlle was haar eerste uithuisplaatsing een breekpunt. “Ik had van tevoren buikpijn bij de gedachte dat het zou kunnen gebeuren. Toen we in huis kwamen, was het echt niet oké. Er was politie bij betrokken en zelfs die hadden er moeite mee.”
Die ervaring achtervolgde haar lang. Uiteindelijk nam ze contact op met een therapeut die de GI inhuurt. “Het was gewoon zo heftig.”
Dit zijn niet de uitzonderingen. Dit zijn momenten die hooren bij het werk.
Hoe ga je daar persoonlijk mee om?
Daniëlle ontwikkelde een eigen ritueel. “Op het moment dat ik naar huis rijd, na bijvoorbeeld een heftige gebeurtenis, neem ik even pauze. Als ik mijn auto uitstap, zeg ik tegen mezelf: oké, ik laat het hier achter. Ik neem het niet mee naar binnen.”
Dewy: “Na zo’n heftig moment vind ik het fijn om thuis erover te hebben met mijn gezin. Maar dat is het ook. Je sluit het af. Dat is de heftigheid van het werk en dat mag er zijn.”
Beiden benadrukken het belang van zelfzorg en het stellen van grenzen. Niet alleen naar ouders en collega’s, maar vooral naar jezelf toe.
Waarom doen ze dit werk?
De vraag die altijd komt: waarom blijf je dit doen?
Daniëlle: “Ik denk voor mij persoonlijk dat je uiteindelijk toch hoop bij kan dragen aan een wat veiligere jeugd van kinderen. Daarin ook hopelijk een betere toekomst.”
Dewy: “Ik word wel eens benaderd door oud-jongeren. Dan zeggen ze: oh mevrouw, hoe gaat het met u? Dat zijn dingen die echt heel leuk zijn. Ieder doet het op zijn eigen manier, maar contact maken en soms blijven jongeren je bijblijven.”
Het zijn de kleine successen. Een jongere die iets meer loslaat. Ouders die wat meer vertrouwen geven. Een doel dat wordt behaald. Een gezin dat veilig wordt.
Tips voor startende jeugdbeschermers
Daniëlle geeft dit mee: “Vraag alles. Wees daar niet bang voor. Het is echt heel complex werk. Trek tijdig aan de bel als je denkt dat het te veel wordt.”
En het allerbelangrijkste: “Zorg goed voor jezelf. Zelfzorg is überhaupt belangrijk in het leven, maar bij dit soort werk denk ik nog wel even extra. Want je hebt veel verantwoordelijkheid. En die voel je ook.”
Dewy voegt toe: “Stellen van grenzen is essentieel. Richting ouders, richting collega’s. Durf ook nee te zeggen. Neem niet te veel hooi op je vork, want dan ga je koppie onder.”
De caseload: Te veel kinderen per jeugdbeschermer
Er is nog iets wat belangrijk is om te noemen. Het werkvolume.
Voordat de verlaging kwam, had een jeugdbeschermer gemiddeld 16 kinderen in caseload. Nu streeft men naar 12 of 13. Maar in de praktijk? Dan loopt het nog steeds uit.
Dewy: “Je hebt een bepaalde weging als het gaat om de zwaarte van je caseload. Een eerstejaars OTS weegt heel zwaar. Een voogdijmaatregel iets minder.”
De verlaging hielp, zeggen beiden. Maar het werkt nog steeds aan de grens.
De grootste misvatting
Daniëlle: “Ik denk dat wij zomaar kinderen uit huis halen. Dat is echt wel de nummer één misvatting.”
In werkelijkheid zit daar een heel juridisch proces aan vast. Een onderzoek. Een advies aan de kinderrechter. Een zitting. En dan pas komt een jeugdbeschermer in beeld.
Open gesprek over betekenisvol werk
Wat opvalt in deze podcast is hoe open beide professionals zijn. Ze praten niet alleen over de rooskleurige kanten. Ze praten ook over de momenten die je niet vergeet. De weerstand. De agressie. De frustratie van een zaak die je niet af kan sluiten.
Maar tegelijk: hun betrokkenheid spreekt. Hun passie voor het werk. Hun bereidheid om te investeren in gezinnen en kinderen.
Dat is waarom Verden zich focust op het sociaal domein. Omdat achter elk dossier een mens zit. En die mens verdient betrokkenheid. Verdient iemand die ziet wie hij of zij echt is.
Daniëlle: “Ik probeer altijd doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Dus heel voorspelbaar te zijn en betrouwbaar. Je staat naast ze, je staat niet boven ze.”
Luister zelf naar het volledige gesprek
De podcast is nu beschikbaar op Spotify en YouTube. Luister naar het volledige gesprek tussen Robin, Daniëlle en Dewy. Een half uur waarin je echt hoort hoe het voelt om in de jeugdbescherming te werken.
Omdat de mens voorop staat. Altijd.
